استان مرکزی
10 آگوست 2025
استان همدان
1 سپتامبر 2025
استان هرمزگان
استان هرمزگان، جنوبیترین استان ایران است که با داشتن حدود ۹۰۰ کیلومتر نوار ساحلی، نقش مهمی در ارتباط ایران با خلیج فارس و دریای عمان دارد. مرکز این استان، شهر بندرعباس است که یکی از بنادر مهم و پررفتوآمد کشور به شمار میرود. هرمزگان از شمال با استانهای کرمان و فارس، از شرق با سیستانوبلوچستان و از غرب با بوشهر هممرز است. تنگه استراتژیک هرمز که یکی از مهمترین مسیرهای حملونقل دریایی جهان است نیز در این استان قرار دارد. موقعیت جغرافیایی خاص هرمزگان، آن را به منطقهای کلیدی در اقتصاد، تجارت و حملونقل کشور تبدیل کرده است.
تاریخچه استان
ااستان هرمزگان قدمتی به درازای تاریخ خلیج فارس دارد و همواره یکی از مناطق مهم و تأثیرگذار ایران در طول تاریخ بوده است. موقعیت جغرافیایی ویژه این استان، بهویژه نزدیکی به خلیج فارس و تنگه هرمز، باعث شده تا نقش کلیدی در تجارت، واردات و صادرات کشور داشته باشد. بندرعباس، مرکز این استان، در گذشته بهدلیل حضور پرتغالیها، بندر پرتغالیها نامیده میشد. اما پس از بیرون راندن آنان به دست شاهعباس صفوی، نام آن به افتخار او به بندرعباس تغییر یافت. اهمیت استراتژیک و نظامی هرمزگان در طول تاریخ همواره چشمگیر و قابل توجه بوده است
جغرافیای استان
استان هرمزگان در جنوب ایران قرار دارد و با داشتن حدود ۹۰۰ کیلومتر خط ساحلی، در کنار خلیج فارس و دریای عمان گسترده شده است. بیشتر بخشهای شمالی آن کوهستانی هستند، چون رشتهکوه زاگرس از شمال وارد این استان میشود. این کوهها کمکم به تپه و بعد هم به زمینهای پست و هموار نزدیک دریا تبدیل میشوند. به همین دلیل در هرمزگان هم مناطق کوهستانی و هم ساحلی دیده میشود. موقعیت خاص این استان، بهویژه وجود تنگه هرمز، باعث شده از نظر جغرافیایی و موقعیت استراتژیک بسیار مهم باشد.
آب و هوا
استان هرمزگان به دلیل موقعیت جنوبی خود، بیشتر ماههای سال هوایی گرم و مرطوب دارد. فصل بهار با دمایی بین ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد آغازگر گرماست، اما شبها خنکترند و برای گشتوگذار مناسبتر. تابستانها بسیار گرم است و دما در برخی روزها به بیش از ۴۵ درجه هم میرسد. پاییز با هوای معتدلتری همراه است، اما همچنان گرما محسوس است. بهترین زمان سفر به هرمزگان فصل زمستان است؛ زمانی که دمای هوا بین ۱۵ تا ۲۵ درجه میماند و نسیمهای ساحلی، اقامت در شهرهای بندری را دلپذیرتر میکند.
مرکز استان
بندرعباس مرکز استان هرمزگان و یکی از مهمترین شهرهای جنوبی ایران است. این شهر در ساحل خلیج فارس و در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد. بندرعباس از شمال به کوهستان، از جنوب به دریا و از شرق و غرب به شهرهای میناب، بندرخمیر و بندرلنگه محدود میشود. مساحت این شهر حدود ۱۲۵ کیلومترمربع است و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت آن بیش از ۵۲۶ هزار نفر گزارش شده است. بندرعباس شهری مهاجرپذیر است و ترکیبی از جمعیت بومی و مهاجر در آن زندگی میکنند. مردم این شهر بیشتر مسلمان و پیرو مذاهب شیعه و سنی هستند.
کیش
جزیره کیش، نگین خلیج فارس، یکی از مشهورترین مقاصد گردشگری ایران است که به دلیل سواحل زیبا، آبهای شفاف و تفریحات متنوع دریایی شهرت دارد. این جزیره با جاذبههای تاریخی مانند شهر زیرزمینی کاریز و کشتی یونانی، گردشگران را به سفر در زمان دعوت میکند. بازارهای مدرن و مراکز خرید کیش، تجربهای از خرید لوکس و صنایع دستی محلی را فراهم میآورند. کیش همچنین میزبان ورزشهای آبی، پاراگلایدینگ و غواصی است و امکانات رفاهی متنوعی برای گردشگران دارد. آرامش ساحل، آب و هوای مطبوع و طبیعت بکر، کیش را به مقصدی ایدهآل برای استراحت.
بندر عباس
بندرعباس مرکز استان هرمزگان و یکی از بزرگترین بنادر ایران است. این شهر در جنوب ایران، در شمال تنگه هرمز قرار دارد و مساحت آن حدود ۱۲۵ کیلومتر مربع است. بندرعباس از شمال به کوهستانها و از جنوب به خلیج فارس منتهی میشود. جمعیت آن حدود ۶۶۳ هزار نفر است که ترکیبی از بومیها و مهاجران میباشد. آب و هوای این شهر گرم و مرطوب است. اقتصاد بندرعباس بر پایه بنادر، صادرات و واردات کالا، کشتیسازی و صنایع مرتبط با دریا است. همچنین این شهر نقش مهمی در تجارت دریایی و مبادلات بینالمللی دارد.
بندر لنگه
بندر لنگه یکی از شهرهای مهم استان هرمزگان و مرکز شهرستان بندر لنگه است که در ساحل خلیج فارس قرار دارد. این شهر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، در گذشته از مراکز اصلی تجارت دریایی جنوب ایران بوده است. مردم بندر لنگه از نژاد اچمی هستند، به زبان اچمی صحبت میکنند و پیرو دین اسلام با مذهب اهل سنت و جماعت (شافعی) هستند. فرهنگ مردم این شهر ریشه در آداب و رسوم دریایی و بازرگانی دارد. بندر لنگه بهواسطه نزدیکی به کشورهای حاشیه خلیج فارس، نقش مهمی در تبادلات فرهنگی و اقتصادی ایفا میکند.
قشم
بندرعباس مرکز استان هرمزگان و یکی از بزرگترین بنادر ایران است. این شهر در جنوب ایران، در شمال تنگه هرمز قرار دارد و مساحت آن حدود ۱۲۵ کیلومتر مربع است. بندرعباس از شمال به کوهستانها و از جنوب به خلیج فارس منتهی میشود. جمعیت آن حدود ۶۶۳ هزار نفر است که ترکیبی از بومیها و مهاجران میباشد. آب و هوای این شهر گرم و مرطوب است. اقتصاد بندرعباس بر پایه بنادر، صادرات و واردات کالا، کشتیسازی و صنایع مرتبط با دریا است. همچنین این شهر نقش مهمی در تجارت دریایی و مبادلات بینالمللی دارد.
جاذبههای طبیعی
استان هرمزگان با سواحل طولانی، جزایر زیبا و مناظر کوهستانی متنوع، یکی از مقاصد برتر طبیعتگردی در جنوب ایران بهشمار میآید. غارها، درهها و آبهای فیروزهای خلیج فارس و دریای عمان جلوهای منحصر بهفرد از طبیعت این استان را به نمایش میگذارند.
دره ستارگان قشم
دره ستارگان قشم، یکی از شگفتیهای طبیعی جزیره قشم است که با ساختارهای زمینشناسی عجیب و منحصربهفرد خود، گردشگران را شگفتزده میکند. این دره با صخرههای بلند و ستونهای سنگی که بر اثر فرسایش باد و باران شکل گرفتهاند، منظرهای خیرهکننده شبیه به ستارههای سقوط کرده در زمین ایجاد کرده است. مسیرهای پیادهروی میان صخرهها امکان نزدیک شدن به این سازههای طبیعی را فراهم میکند. دره ستارگان نه تنها جذابیت گردشگری دارد، بلکه اهمیت زمینشناسی و مطالعات طبیعی را نیز برای محققان افزایش میدهد. بازدید از این مکان، تجربهای فراموشنشدنی از زیباییهای طبیعی قشم است.
جنگل های حرا
جنگلهای حرا، در حاشیهٔ خلیج فارس و بهویژه در جزیره قشم، از زیباترین اکوسیستمهای مانگرو در ایران بهشمار میروند. این جنگلها با درختان مقاوم به شوری آب، که بهنام حرا شناخته میشوند، محیطی بینظیر برای حیات پرندگان و گونههای دریایی فراهم کردهاند. در طول مد، آب دریا به آرامی میان ریشههای درختان جریان مییابد و منظرهای سحرانگیز خلق میکند. بازدیدکنندگان با قایقسواری میتوانند از زیبایی این جنگلها لذت ببرند و از نزدیک با اکوسیستم منحصربهفرد حرا آشنا شوند. جنگلهای حرا علاوه بر ارزش طبیعی، اهمیت زیستمحیطی و گردشگری بالایی دارند.
غار خربس
غار خربس، یکی از جاذبههای طبیعی جزیره قشم، در جنوب این جزیره و نزدیک روستای خربس واقع شده است. این غار با طول زیاد و مسیرهای پیچیدهاش، مکانی جذاب برای علاقهمندان به غارنوردی و ماجراجویی است. دیوارههای غار با سنگهای آهکی و فرمهای طبیعی زیبایی پوشیده شده و در برخی نقاط، نور خورشید از روزنههای سقف وارد غار میشود و منظرهای جادویی ایجاد میکند. محیط داخلی غار خنک و آرام است و سکوت آن حس رمزآلودی به بازدیدکنندگان میدهد. این غار نه تنها ارزش گردشگری دارد، بلکه برای مطالعات زمینشناسی و محیطزیست نیز اهمیت دارد.
تنگه چاهکو
تنگه چاهکو، یکی از شگفتیهای طبیعی جزیره قشم، با دیوارههای بلند و باریک خود، تجربهای منحصر بهفرد از عبور میان صخرهها فراهم میکند. این تنگه که از فرسایش سنگهای آهکی و خاکهای نرم شکل گرفته، مسیر پیادهروی هیجانانگیزی دارد و بازدیدکنندگان را به دنیای طبیعت بکر و رازآلود میبرد. نور خورشید که از بالای دیوارهها به داخل تنگه میتابد، منظرهای چشمنواز خلق میکند و سکوت محیط حس آرامش و شگفتی را تقویت میکند. تنگه چاهکو علاوه بر ارزش گردشگری، برای مطالعات زمینشناسی و اکوسیستم منطقه اهمیت دارد.
چشمه ابگرم گنو
چشمه آبگرم گنو، در جنوب جزیره قشم و نزدیک به روستای گنو، یکی از جاذبههای طبیعی و درمانی این جزیره است. آب این چشمه به دلیل مواد معدنی فراوان و دمای بالا، خواص درمانی برای دردهای عضلانی، مشکلات پوستی و برخی بیماریهای روماتیسمی دارد. اطراف چشمه، چشماندازی زیبا از صخرهها و طبیعت بکر جزیره ایجاد شده که تجربهای آرامشبخش برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. بازدیدکنندگان میتوانند در استخرهای طبیعی آبگرم شنا کنند و از خواص درمانی آن بهرهمند شوند.
ساحل درختان نارگیل
ساحل درختان نارگیل، یکی از زیباییهای طبیعی جزیره قشم، با ردیفهای بلند درختان نارگیل و شنهای طلایی خود، منظرهای آرامشبخش و استوایی ایجاد میکند. نسیم ملایم دریا میان برگهای نارگیل حرکت میکند و صدای موجها با طبیعت بکر ترکیب میشود. این ساحل محیطی مناسب برای استراحت، پیادهروی و عکاسی فراهم میکند و چشماندازی منحصر بهفرد از زندگی ساحلی و اکوسیستم منطقه ارائه میدهد. علاوه بر جذابیت گردشگری، این درختان نقش مهمی در حفظ خاک و کنترل فرسایش ساحل دارند.
جاذبههای تاریخی و فرهنگی
استان مرکزی علاوه بر زیبایی خیره کننده مناظر طبیعی به دلیل پیشینه تاریخی، از جاذبه های تاریخی بسیاری برخوردار است. که در ادامه با تعدادی از آن ها آشنا می شوید.
حمام گپ
حمام گپ، یکی از آثار تاریخی و فرهنگی جزیره قشم، در قلب بافت قدیمی جزیره قرار دارد و یادآور معماری سنتی ایران و سبک زندگی مردم گذشته است. این حمام با فضاهای کوچک و بزرگ، گرمخانه، تون و محل استراحت، نمونهای از هنر مهندسی سنتی در استفاده از انرژی حرارتی و جریان آب است. مصالح بهکاررفته در ساخت آن، مانند سنگ و خشت، مقاومت و زیبایی خاصی به بنا بخشیده است. بازدید از حمام گپ نه تنها امکان آشنایی با تاریخ و فرهنگ مردم قشم را فراهم میکند، بلکه تجربهای متفاوت از معماری سنتی و زندگی اجتماعی گذشته ارائه میدهد.
معبد هندوها
معبد هندوها در جزیره قشم، یادگاری از حضور جامعه هندو در گذشته این منطقه است و جلوهای از معماری مذهبی و فرهنگی هند را به نمایش میگذارد. این معبد با فضاهای داخلی ساده، مجسمهها و نقوش سنتی، مکانی برای نیایش و مراسم مذهبی بوده است. سنگ و چوب در ساخت آن به کار رفته و سبک طراحی آن با دیگر بناهای هندو در هند شباهت دارد. بازدیدکنندگان میتوانند با تاریخچه زندگی هندوها در قشم و آداب و رسوم آنان آشنا شوند. این معبد علاوه بر ارزش فرهنگی، اهمیت تاریخی و گردشگری قابل توجهی دارد و نمادی از تنوع مذهبی جزیره است.
قلعه فین
قلعه فین، یکی از بناهای تاریخی و برجسته جزیره قشم، در روستای فین واقع شده و نمادی از معماری دفاعی و زندگی گذشته مردم منطقه است. این قلعه با دیوارهای بلند، برجهای دیدهبانی و حیاطهای داخلی، نمونهای از مهارت مهندسان سنتی در ساخت سازههای مقاوم در برابر شرایط جوی و حمله دشمن است. مصالح بهکاررفته شامل سنگ، خشت و گچ بوده و طراحی آن بازتابدهنده سبک معماری جنوب ایران است. بازدید از قلعه فین فرصتی برای آشنایی با تاریخ، فرهنگ و سبک زندگی مردم قدیم قشم فراهم میکند و تجربهای آموزنده و جذاب برای گردشگران بهشمار میرود.
بازار بندر عباس
بازار بندرعباس، یکی از قدیمیترین و پررونقترین بازارهای جنوب ایران، قلب تجارت و فرهنگ این شهر بهشمار میرود. این بازار با معماری سنتی شامل راستهها، سراها و دالانهای پیچدرپیچ، فضایی زنده و پویا ایجاد کرده است. انواع کالاها از جمله ادویههای محلی، پارچه، صنایعدستی، لباس و محصولات دریایی در این بازار عرضه میشود و بازدیدکنندگان میتوانند با فرهنگ تجاری و سبک زندگی مردم بندرعباس آشنا شوند. فضای شلوغ و پرجنبوجوش بازار همراه با بوی ادویه و صدای فروشندگان، تجربهای جذاب و متفاوت برای گردشگران فراهم میکند و اهمیت اقتصادی و فرهنگی آن همچنان پایدار است.
موزه مردم شناسی
موزه مردمشناسی هرمزگان، واقع در مرکز استان، مکانی ارزشمند برای آشنایی با فرهنگ، هنر و زندگی روزمره مردم جنوب ایران است. این موزه مجموعهای از لباسهای سنتی، ابزارهای کار، صنایعدستی، لوازم خانگی قدیمی و اشیای مذهبی را در معرض نمایش قرار داده است. بازدیدکنندگان میتوانند با آداب، رسوم، موسیقی و هنرهای محلی مردم هرمزگان آشنا شوند و تصویری جامع از زندگی سنتی و مدرن این منطقه به دست آورند. معماری موزه با الهام از سبک سنتی جنوب ایران، حس نزدیکی به فرهنگ محلی را تقویت میکند. موزه مردمشناسی هرمزگان، مرجعی آموزشی و گردشگری برای علاقهمندان به فرهنگ و تاریخ است.
موزه مردم شناسی
شهر زیرزمینی هرمزگان، یکی از شگفتیهای تاریخی و معماری جنوب ایران، در دل زمین ساخته شده و نمونهای از مهندسی سنتی مردم این منطقه است. این شهر زیرزمینی با گذرگاهها، اتاقها و مخازن متعدد، بهعنوان پناهگاه در برابر حمله دشمن و گرمای شدید تابستان استفاده میشد. ساختار آن با سنگ و خشت مقاوم ساخته شده و سیستم تهویه طبیعی هوای داخل را مطبوع نگه میدارد. بازدیدکنندگان میتوانند با معماری، سبک زندگی و راهکارهای بومی برای زندگی در شرایط دشوار آشنا شوند. این شهر ارزش تاریخی، فرهنگی و گردشگری بالایی دارد و تجربهای منحصر بهفرد از گذشته هرمزگان ارائه میدهد.
غذاهای محلی
غذاهای محلی هرمزگان بیشتر با ادویههای تند و ماهیهای تازه پخته میشوند. از میان آنها میتوان به قلیهماهی، هواری و برنج دمی معروف اشاره کرد که طعم بینظیرشان یادآور فرهنگ دریایی این منطقه است.
ماهی برشته
ماهی برشته، یکی از غذاهای سنتی و محبوب مردم هرمزگان، نمادی از فرهنگ غذایی جنوب ایران است. این غذا معمولاً با ماهی تازه دریایی تهیه میشود و با استفاده از ادویههای محلی مانند زردچوبه، فلفل، سیر و لیمو، طعمی بینظیر پیدا میکند. ماهی پس از مزهدار شدن، روی آتش یا در فر برشته میشود تا پوستی طلایی و ترد پیدا کند. طعم خوشایند و عطر دلانگیز آن، گردشگران و بومیان را جذب میکند. ماهی برشته هرمزگان علاوه بر ارزش غذایی، تجربهای از سنتها و سبک زندگی دریایی این منطقه ارائه میدهد و بخش مهمی از سفر به جنوب ایران است.
گبولی گوشت
گبولی گوشت، یکی از غذاهای محلی و خوشمزه هرمزگان، نمایانگر ذائقه مردم جنوب ایران است. این خوراک سنتی از تکههای گوشت تازه، پیاز، ادویههای محلی و گاهی سبزیجات تهیه میشود و با روش خاصی پخته میشود تا طعمی لذیذ و عطر دلانگیز پیدا کند. گوشت در حین پخت نرم و آبدار میشود و ادویهها بهخوبی با آن ترکیب میشوند. این غذا معمولاً همراه با نان محلی یا برنج سرو میشود و در مهمانیها و مراسم محلی طرفداران زیادی دارد. گبولی گوشت علاوه بر ارزش غذایی، نشاندهنده هنر آشپزی سنتی هرمزگان و فرهنگ غذایی منطقه است.
کلمبا
کلمبا، یکی از غذاهای سنتی و محبوب هرمزگان، نمادی از ذائقه محلی و فرهنگ غذایی جنوب ایران است. این غذا معمولاً با ماهی تازه یا گوشت تهیه میشود و با ادویههای محلی مانند زردچوبه، فلفل، سیر و سایر چاشنیهای بومی طعمی ویژه پیدا میکند. مواد اولیه پس از آمادهسازی، در ظرفی مخصوص و با روش پخت سنتی طبخ میشوند تا طعمی خوشمزه و عطری دلانگیز ایجاد شود. کلمبا معمولاً همراه با نان محلی یا برنج سرو میشود و در مراسمها و مهمانیها جایگاه ویژهای دارد. این غذا نمایانگر هنر آشپزی سنتی هرمزگان و ارتباط مردم با مواد غذایی دریایی و محلی است.
دو پیازه میگو
دو پیازه میگو، یکی از غذاهای محبوب و سنتی هرمزگان، نمایانگر ذائقه دریایی مردم جنوب ایران است. این خوراک لذیذ با میگو تازه و ادویههای محلی مانند زردچوبه، فلفل، سیر و پیاز تهیه میشود. نام «دو پیازه» به دلیل استفاده دو مرحلهای از پیاز در طبخ غذا است که باعث عطر و طعم بینظیر آن میشود. میگو پس از سرخ شدن و پخت با ادویهها، طعمی آبدار و دلپذیر پیدا میکند. این غذا معمولاً با برنج یا نان محلی سرو میشود و در مهمانیها و جشنهای محلی جایگاه ویژهای دارد. دو پیازه میگو، تجربهای فراموشنشدنی از آشپزی دریایی هرمزگان ارائه میدهد.
بلالیت
بلالیت، یکی از خوراکهای سنتی و محبوب مردم هرمزگان، غذایی ساده اما خوشطعم است که معمولاً در میان وعدهها یا مهمانیها سرو میشود. مواد اصلی آن شامل بلال (ذرت)، ادویههای محلی و گاهی سبزیجات تازه است که با روش خاصی طبخ میشوند تا طعمی دلنشین و عطری مطبوع داشته باشند. بلالیت علاوه بر ارزش غذایی بالا، نشاندهنده ذائقه ساده و اصیل مردم جنوب ایران است. این غذا معمولاً با نان محلی یا بهصورت مستقل مصرف میشود و طرفداران زیادی دارد. بلالیت تجربهای خوشمزه و سنتی از فرهنگ غذایی هرمزگان ارائه میدهد.
نان چمچمو
نان چمچمو، یکی از نانهای سنتی و خوشطعم هرمزگان، نمایانگر فرهنگ غذایی مردم جنوب ایران است. این نان با آرد گندم محلی و گاهی سبزیجات یا ادویههای مخصوص تهیه میشود و در تنورهای سنتی پخته میشود تا پوستی طلایی و بافتی نرم و معطر پیدا کند. نان چمچمو معمولاً همراه با غذاهای محلی مانند خوراکها و خورشهای هرمزگان سرو میشود و نقش مهمی در سفرههای سنتی دارد. تهیه این نان با مهارت و تجربه سنتی انجام میشود و هر منطقه روش خاص خود را دارد. نان چمچمو علاوه بر ارزش غذایی، نمادی از هویت فرهنگی و زندگی روزمره مردم هرمزگان است.
آداب، رسوم و فرهنگ
قبله دعا
قبله دعا، یکی از اماکن مذهبی و معنوی هرمزگان، در بین مردم محلی و زائران جایگاه ویژهای دارد. این مکان که معمولاً در فضای باز و با چشماندازی آرام قرار گرفته، محل دعا و نیایش برای حل مشکلات، طلب خیر و آرامش روحی است. مردم با نیت خالص و باورهای مذهبی به این مکان میآیند و دعاهای خود را زمزمه میکنند. قبله دعا علاوه بر ارزش معنوی، بخشی از فرهنگ و سنتهای مذهبی هرمزگان را نشان میدهد و محلی برای گردهمایی و تبادل انرژی مثبت میان بازدیدکنندگان فراهم میکند. بازدید از آن تجربهای روحانی و آرامشبخش است.
زنبیل گردانیدن
زنبیل گردانیدن، یکی از آیینها و سنتهای قدیمی مردم هرمزگان است که در مناسبتها و مراسم خاص انجام میشود. در این رسم، افراد زنبیلهایی پر از هدایا، خوراکی یا محصولاتی مانند خرما و برنج را بر سر یا دست خود میچرخانند و با حرکات موزون، شادی و جشن را به نمایش میگذارند. این آیین نه تنها جنبه سرگرمی دارد، بلکه نمادی از مهارت، هماهنگی و اتحاد جامعه محلی است. زنبیل گردانیدن در گذشته بیشتر در مراسم عروسی، جشنها و جشنهای محلی اجرا میشد و امروزه نیز بهعنوان میراث فرهنگی و نمادی از هویت مردم هرمزگان حفظ شده است.
مولودی خواندن
مولودی خواندن، یکی از آیینهای مذهبی و فرهنگی مردم هرمزگان، بهویژه در مناسبتهای مذهبی و اعیاد، جایگاه ویژهای دارد. در این سنت، گروهی از افراد با شور و اشتیاق اشعار و سرودهای مذهبی را درباره ولادت پیامبران و بزرگان دین اجرا میکنند. صدای دلنشین و آهنگین مولودیها فضایی معنوی و شاد ایجاد میکند و مردم با گوش دادن و همراهی، به عبادت و جشن میپردازند. این آیین نه تنها جنبه مذهبی دارد، بلکه وسیلهای برای حفظ فرهنگ و هنر محلی و انتقال ارزشهای اخلاقی و دینی به نسلهای بعدی است. مولودی خواندن تجربهای روحانی و اجتماعی محسوب میشود.
مفاخر و مشاهیر
ابراهیم منصفی
فاطمه دژگانی، معروف به «مادر جزیره قشم»، از بانوان برجسته و پژوهشگران فرهنگی هرمزگان است. او در ۲۲ آبان ۱۳۱۵ در محله قلعهشاهی بندرعباس متولد شد و در سال ۱۳۳۷ موفق به اخذ دیپلم ادبیات شد. پس از ازدواج در سال ۱۳۳۰، به جزیره هرمز رفت و سپس به قشم منتقل شد. در اداره گمرک قشم مشغول به کار شد و تا سال ۱۳۶۰ در این سمت فعالیت داشت. از سال ۱۳۷۵، به جمعآوری اطلاعات در زمینه فرهنگ بومی پرداخت و آثار متعددی در این حوزه منتشر کرد. کتابهایی مانند «جنزدگان در جنوب»، «قشم نگینی بر خلیجفارس»، «تأسیس قشم از زمان ساسانیان»، «زنان پیامآور عاشورا»، «آنچه بر ما گذشت»، «چیستان در جنوب» و «سفیر عشق قشم» از جمله آثار اوست. دژگانی در ۲۳ دی ۱۳۹۷ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.
فاطمه دژگانی
فاطمه دژگانی، معروف به «مادر جزیره قشم»، از بانوان برجسته و پژوهشگران فرهنگی هرمزگان است. او در ۲۲ آبان ۱۳۱۵ در محله قلعهشاهی بندرعباس متولد شد و در سال ۱۳۳۷ موفق به اخذ دیپلم ادبیات شد. پس از ازدواج در سال ۱۳۳۰، به جزیره هرمز رفت و سپس به قشم منتقل شد. در اداره گمرک قشم مشغول به کار شد و تا سال ۱۳۶۰ در این سمت فعالیت داشت. از سال ۱۳۷۵، به جمعآوری اطلاعات در زمینه فرهنگ بومی پرداخت و آثار متعددی در این حوزه منتشر کرد. کتابهایی مانند «جنزدگان در جنوب»، «قشم نگینی بر خلیجفارس»، «تأسیس قشم از زمان ساسانیان»، «زنان پیامآور عاشورا»، «آنچه بر ما گذشت»، «چیستان در جنوب» و «سفیر عشق قشم» از جمله آثار اوست. دژگانی در ۲۳ دی ۱۳۹۷ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.